Era świadomej architektury

O narodzinach dyscypliny, która zmienia pytanie: nie jak budować pięknie, lecz jak budować dla człowieka i co to w istocie oznacza?

Są pytania, które czekają na swój czas. Przez dekady architektura posługiwała się intuicją, tradycją i kanonem piękna jako głównymi wartościami. Powstawały budynki zachwycające i budynki przygnębiające, przestrzenie które wyzwalały energię i takie, które ją odbierały, a my rzadko potrafiliśmy powiedzieć, dlaczego. Dziś, na styku neuronauki, psychologii środowiskowej i sztuki projektowania, zaczyna wyłaniać się odpowiedź.

Neuroarchitektura nie jest modnym hasłem. Jest dyscypliną zbudowaną na konkretnym założeniu, że przestrzeń fizyczna wywiera mierzalny, powtarzalny wpływ na ludzki mózg, na jego stan pobudzenia, poziom stresu, aktywność obszarów odpowiedzialnych za emocje, pamięć i podejmowanie decyzji. Oznacza to, że każdy projekt architektoniczny jest jednocześnie projektem neurologicznym, choć przez lata nie zdawaliśmy sobie z tego sprawy.

Nasz magazyn powstał z potrzeby, polskie środowisko architektów, urbanistów, projektantów wnętrz, badaczy i inwestorów dojrzewa do rozmowy, która w innych krajach toczy się od lat.

Akademia Neuronauki dla Architektury (Academy of Neuroscience for Architecture, ANFA), powstała w Stanach Zjednoczonych już w 2003 roku. Skandynawskie pracownie projektują szpitale według protokołów opartych na danych neurobiologicznych. Tymczasem w Polsce ta wiedza pozostaje wciąż w obiegu wąskiego grona specjalistów …i właśnie to chcemy zmienić.

Polskie Stowarzyszenie Neuroarchitektury zostało powołane z przekonania, że zmiana musi mieć instytucjonalne zakotwiczenie.

Nie wystarczy organizować konferencji ani tłumaczyć zagranicznych opracowań. Potrzebujemy własnych badań, własnego języka, własnych standardów, osadzonych w polskim kontekście społecznym, klimatycznym i kulturowym. Bo neuroarchitektura nie jest uniwersalna w swoich receptach. Jest uniwersalna tylko w metodzie: „słuchaj ciała, czytaj mózg, projektuj z empatią potwierdzoną dowodem”. Neuroarchitektura jest z definicji interdyscyplinarna, jej siłą jest dialog, nie monolog jednej profesji.

Nie piszemy o trendach wnętrzarskich ani o nagrodzonych realizacjach. Piszemy o tym, jak kąt padania światła o godzinie dziesiątej rano wpływa na zdolność koncentracji uczniów. O tym, dlaczego niektóre hale lotnisk wywołują lęk, a inne spokój, przy niemal identycznym programie funkcjonalnym. O tym, co neurobiologia mówi nam o wartości widoku z okna, o znaczeniu akustyki w przestrzeniach szeroko pojętej opieki, o tym, jak wysokość pomieszczenia zmienia charakter naszego myślenia.

∙ ∙ ∙

Pragnę, żeby nasze publikacje były dla Państwa nie tylko źródłem wiedzy, ale przestrzenią na dialog.

Miejscem, w którym architekt może porozmawiać z neuronaukowcem, a deweloper, z psychologiem. W którym praktyk znajdzie narzędzie, a myśliciel przestrzeń dla pytań, bez gotowych odpowiedzi. Wierzymy, że najważniejsze rzeczy dzieją się na granicach dyscyplin. I że architektura, właśnie tam odkrywa swój nowy, głębszy wymiar.

Witamy Państwa w erze świadomej architektury, miejscu, gdzie nauka i przestrzeń zaczynają rozmawiać.